به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از شرکت بازآفرینی شهری ایران، فریدون بابایی اقدم عضو هیاتمدیره شرکت در تشریح ساختار نظام شهرسازی کشور اظهار داشت: در ادبیات برنامهریزی شهری، نظام شهرسازی را میتوان در قالب مثلثی متشکل از «نهادهای متولی و تصمیمگیر»، «طرحهای توسعه شهری» و «مردم بهعنوان ذینفعان اصلی» تبیین کرد. هر یک از اضلاع این مثلث نقش تعیینکنندهای در کارآمدی نظام برنامهریزی و مدیریت شهری دارند و غفلت از هر یک از آنها میتواند فرآیند تحقق اهداف طرحهای توسعه شهری را با چالش مواجه سازد.
وی با اشاره به تجربه شهرهای مختلف کشور افزود: بررسی روند تهیه، تصویب و اجرای طرحهای هادی، جامع و تفصیلی شهری نشان میدهد که در بسیاری از موارد، جایگاه مردم در این فرآیندها بهصورت نظاممند مورد توجه قرار نگرفته است. در حالی که شهروندان اصلیترین ذینفعان مداخلات کالبدی در شهر محسوب میشوند، در عمل سهم محدودی در فرایندهای تبیین، اقناع و همراهسازی با طرحهای توسعه شهری داشتهاند.
بابایی اقدم ادامه داد: این شکاف ارتباطی موجب شده است که در بسیاری از موارد، الگوی کالبدی تحققیافته در شهرها با چارچوبهای پیشبینیشده در اسناد مصوب توسعه شهری فاصله داشته باشد؛ بهگونهای که شبکه معابر و سازمان فضایی شهرها در موارد متعددی با انحراف از خطوط پروژه و برهای اصلاحی مصوب شکل گرفته است.
وی با اشاره به محتوای فنی طرحهای توسعه شهری تصریح کرد: در اسناد فنی طرحهای هادی و تفصیلی، مهندسان مشاور بر اساس شرح خدمات ابلاغی، حتی برای کمعرضترین گذرها نیز پروفیلهای عرضی دقیق طراحی میکنند. در این پروفیلها، متناسب با ویژگیهای توپوگرافی و ابعاد گذر، اجزایی نظیر مسیر سواره، پیادهرو، حریم تأسیسات شهری، فضای سبز خطی و شبکه هدایت و دفع آبهای سطحی پیشبینی میشود. با این حال، در مرحله اجرا، شهرداریها بهعنوان نهاد مجری، در موارد متعددی به دلیل محدودیتهای اجرایی و نیز دشواری در جلب همراهی مالکان، ناگزیر از عدول از جزئیات فنی پیشبینیشده در طرح میشوند.
این مدیر حوزه بازآفرینی شهری در تشریح نمونهای از این وضعیت گفت: در جریان بازدید میدانی از شهر تخت سلیمان مشاهده کردم که در فرآیند اجرای طرحهای مسیرگشایی، به دلیل محدودیتهای ناشی از عدم تأمین کامل برهای اصلاحی، جداول بتنی شبکه هدایت آبهای سطحی در مجاورت دیواره املاک مستقر شده است؛ این اقدام با این فرض صورت گرفته که در آینده و همزمان با نوسازی پلاکهای مجاور، امکان اصلاح تدریجی مقطع عرضی معبر فراهم شود.
بابایی اقدم در پایان با تأکید بر ضرورت تقویت رویکردهای مشارکتی در مدیریت شهری خاطرنشان کرد: به نظر میرسد شهرداریها و شوراهای اسلامی شهر، بهویژه در شهرهای دارای بافتهای فرسوده و ناکارآمد، لازم است سازوکارهای نهادی مشخصی برای «تبیین، اطلاعرسانی و جلب مشارکت ذینفعان محلی» در فرآیند اجرای طرحهای توسعه شهری پیشبینی کنند، بدون شک تقویت ادبیات تسهیلگری اجتماعی و شکلدهی به گفتوگوی مؤثر میان مدیریت شهری و شهروندان، میتواند نقش قابل توجهی در افزایش میزان تحققپذیری و پایداری طرحهای توسعه شهری ایفا کند.